30 Mart 2015 Pazartesi

DUYDUM Kİ KAÇIRMIŞSIN KANTARIN TOPUZUNU

Kızlar kaynaşık, çapraşık, karışık, yapışık, kırışık, sırnaşık ve ayhanışık hikayelerini, niye burada olduklarını anlattılar, kahkahalar kocaman yemekhanede yankılanırken…”

Mühendislik fakültesi, öğrenci işleri, kayıt sırası. Tilda arkasındakine döner.
-acil tuvalete gitmem lazım. Bilirsin kan kokusu. Ben gelinceye kadar sıramı kimseye vermezsin di mi?
-haaa aybaşı mı oldun? Çantanı bırak şuraya. Hallederim soran olursa.
Sıra ilerledikçe Melek, çantayı öne doğru iteklemektedir. Çantanın öndeki kızın bacağına sürtündüğünü fark etmeyen Melek, bağırtıyla sarsılır.
-aaaaaaaaaaa dikkat etsene arkadaşım, naptın çorabımı!
Çorap kaçmış, Melek, utana sıkıla:
-yaa özür dilerim, istersen yanımda çorap var.
-bırak şimdi çorabı. Makasın var mı ya da kesici bişey.
-ııımmm babam vermişti otobüse binmeden, yanımda falçata var.
-çıkar onu. Çorabın birkaç yerine atalım şekil olsun di mi bebem! Ben Gül..
-ben de Melek.
-yanında belki lazım olur diye her şeyi taşıyan bir melek misin yoksa?
-çok komik, çorabın her yerini yırtan, katlanılan bir çiçek misin yoksa?
-uuuu. Fena diiilsin. Nerden geldin?
-karadeniz kıyısından. Babamla geldik aşağıda bahçede oturuyo. Sen?
-büyükçekmeceden.
-o nerdeki?
-istanbulun bir ucu. Neyse ki ekspres otobüsler var da oturarak 1,5 saatte gelebiliyorum. Yoksa bu trafikte bir de araba kullanmak, korkunç, bacak ağrısı-uyuklayan bir tip.
-e taksiyle de gelebilirsin o zaman.
-kızım taksiciye güven oluyo mu bu devirde? E madem baban aşağıda bu çanta neyin nesi?  
-ya işte önümdeki kız…
O esnada Tilda, yüzünde gülücükler saça saça gelmektedir.
-hah işte O’nun. Her şey yolunda mı?
-yolunda mı bilmem. Tuvalete giderken merdivende ayağım takıldı, iki seksen uzandım. Bacağımın kenarında bir sıcaklık hissettim, alaycı bakışlar, gülüşler. Birisi yanımda durdu, elini uzattı,  tuttum, herkese bir bakış fırlattı. Beni kaldırdı, sonra benimle gel dedi. Sanırım 40lı yaşlardadır, saçlar kısa, kaşa kadar perçemli, beyaz suratlı, kara kaş-kara göz, makyaj yok, tüy yok, bol bir pantolon bol bir gömlek, tırnaklar temiz, ayakkabılar düz rugan, kadın mı erkek mi bilemedim. Sesi evet sesi ele veriyor, sesinde kadın tınısı. O önde, ben arkada gidiyoruz. Tuvalette çantasından çıkardığı fuları bana verdi. “Al şortunu çıkar, bundan şort ya da etek yapmak sana kalmış, pedin var mı” dedi. Sağol dedim her şey için teşekkürler. İşte sonra görüşürüz, onlara aldırma dedi, çıktı. Ben de geldim.
Bu arada kayıt sırası Gül’e geldi, kızlara döndü:
-işimizi hallettikten sonra konuşalım mı beybiler?
Kayıt sırasında kız ve erkek öğrencilerin nerde kalacakları bilgisi verildi herkese. İşleri bitmişti. Melek:
-hadi yemeğe gidelim. Yemekhaneyi sora sora buluruz, olmadı yemek kokusunu takip edelim.
Masaya oturdular, çaprazda Tilda’nın yardımsever kelebeği.
-hey çaktırmadan bakın, çapraz masada, size biraz önce yukarda anlattığım insan.
Görüntü netti ama cinsiyete dair bişey anlaşılmıyordu, hakikaten tuhaftı. Tuhaf sözlük anlamında normal olmayan demekti. Kızlar kaynaşık, çapraşık, karışık, yapışık, kırışık, sırnaşık ve ayhanışık hikayelerini, niye burada olduklarını anlattılar, kahkahalar kocaman yemekhanede yankılanırken, bir akıllı telefon sesi. Melek:
-babam arıyo.
-melek nerdesin?
-baba arkadaşlarla yemekhanedeyim.
-hangi arkadaşlar, nerde o yemekhane yanına geliyorum. Vazgeçtim sen çabuk bahçeye gel.
-kızlar, babam sinirlendi. Siz gelmeyin, ben gidim.
Tilda:
-olmaz biz de gelelim di mi Gül?
-yo yoo biz gelmeyelim bırakalım, Melek halletsin.
-hadi Gül yürü, Melek bizi bekle.
Bahçede Melek’in babası bankta oturmuş, bekliyordu.
-melek, kaç saattir nerdesin, daha yeni tanıdığın insanlarla hemen kaynaşıp arkadaşım deyip yemeğe mi gidiyosun, bak böyle mi yapacaksın artık sen?
Derken Tilda ve Gül yanlarına geldiler.
-baba ben konuşmaya dalıp seni unuttum ama inan ki kötü bir niyetim yoktu kayıt sırasında tesadüfen tanıştık, sonra da acıktık yemeğe gittik. 
Tilda atılır:
-melek bizimleydi, neden azarlayıp duruyosunuz, hem de okulun bahçesinin ortasında?
-tilda, dur lütfen babamı tanımıyosun.
Melek’in babası:
-haa bu kızlarla mıydın?
-evet, arkadaşlarlayız diyorum ya baba.
-ben kızlı erkekli oturuyosunuz sandım, bilseydim kızmazdım…

Ertesi gün, kantinde buluşurlar, Gül sorar:
-neden mühendisliği seçtiniz?
Tildayla Melek birbirlerine bakarlar.
-hadi Melek sen başla.
-hayır önce sen.

-bak benim hikayem çok farklı değil. Annemle babam beni kendilerinin de okuduğu bir dünyada büyüttüler. Kitaplarla, filmlerle, gezilerle büyüdüm. Lisede arkadaşlarımla bilim kulübündeydim. Fizik deneylerini ve matematiği seviyordum. Araştırma yapmak peşindeydim, derken uzay araştırmaları yapmak ve astronot olmak istedim, ama gerçekçi olup gideri olan bir bölüm seçtim. E şimdi siz anlatın hadi Gül.

-yaa beybiler, benim de çok aman aman bi hikayem yok. Bizimkiler zenginler. Büyükçekmecede müstakil bir evde oturuyoruz, ama artık ben taşınırım bu tarafa herhalde, yollarda ömrümü geçiremem benim aileye bir anlatabilirsem. hee olay şu, beni özel okullarda ve özel derslerle büyüttüler. Bana kalsa fotoğrafla-resimle filan ilgilenirdim, ama fabrikanın başındaki tek “veliaht” benim. Ya sen ENCIL?

-benim ki, sizinkilerin yanında sönük kalır, karadenizde kızlar ya öğretmen olmaya ya hemşire olmaya ya evinin kadını olmaya ya da birinin yanında yardımcı olmaya yönlendirilir. Bizimkiler kendi yağlarıyla kavrulmayı da çiftçiliği de bağı bahçeyi tarlayı da yaşayarak öğrenmişler. Fakat çocuklarla ilgilenmenin ne olduğunu kimse öğretmemiş, onlar da özel olarak ciddiye almamışlar. Erkek kardeşimi de beni de okuttular, bir işimiz gücümüz olsun istediler, o okumadı, ben okudum, lise dahil sadece gözlerine girip başarılı olmak için okudum, erkeklere özgü bir meslek seçmek istedim, mühendis bey değil mühendis hanım olmak istedim, şimdi buradayım ve içimden bir ses sizinle harika şeyler yaşayacağımızı söylüyor… ha bu arada haksızlık etmeyelim hepimizin hikayesi birbirinden enteresan, elimizde bir bilim delisi, bir veliaht bir de…
Tilda, Melek’in sözünü kesti:
-bir de isyanın kızı var…

1 hafta sonra okulun ilk günü mini mini birlerin bölümdeki ilk dersleri herkes anfiye geliyor. Önce Gül, Melek en son da Tilda geldi. İşte tekrar karşılarında Tilda’nın yardımsever kelebeği, bu kez hoca olarak.
-adım Meral Paker. Bu senenin ilk döneminde sizlerle “Mühendislikte 5N1K” dersinde haftada 2 saat birlikte olacağız.
Tilda elini kaldırdı.
-hocam televizyon programı gibi olmuş, dersin ismi, sizin tercihiniz mi? Bir de son günlerde TDK’nın web sayfasında müsait kelimesinin anlamına baktınız mı?
-isminiz nedir?
-tilda.
-cevap verdikten sonra ben de sana bir soru sorabilir miyim Tilda? Evet 5N1K “mühendisliğe giriş” dersi gibi bütün bölümlerde aynı olan kimliksiz bir çağrışım yaptırmaktan öteye geçip yıllar geçtikten sonra bile hatırlayacağınıza garanti veririm. 10 sene önceki arkadaşlar bana 5 N1K der. Tilda müsait kelimesini cümle içinde kullanır mısın?
-bu akşam müsaitseniz annemler size oturmaya gelecek.
-demek ki Tildacım, TDK ne derse desin algılarımız önemli. Fakat algılarımıza ayar çekmelerine izin vermeyelim. Tilda isim olarak tahmin ettiğim kişinin ismi mi?
-evet.

-tildaa, tildaaa hadi kalk, yatağına git artık yarın sabah erken kalkacaksın. Hadi Tilda burda uyuma hadi tatlı kızım.
Tilda kanepede gözünü açmaya çalışır, tvde 5N1K, TDK’nın durumunu konuşuyorlar, konuklar Meral Paker, Melek Tunaboylu ve Gül Saymaz.
Cüneyt Özdemir, Meral Paker’e:
-siz ne düşünüyosunuz TDK’nın müsait açıklamasıyla ilgili sayın Paker?
-algılarımıza ayar çekmelerine izin vermeyelim Cüneyt Bey…

İpekGüvercin


EŞİTLİK/ADALET

Bu blogta annelik ve kadınlık üzerine birçok yazı kaleme aldık; ancak bitmeyen, gerçekte çözümlenemeyecek; bir çözümsüzlük içinde değerlendirmek gerekirse; annelik ve kadınlık AKP iktidarının dinci-gerici, muhafazakar düzeninin sindirilmesi için en kolay dillendirilecek ve kabul görecek ilk kutsal olarak karşımızda duruyor.

Kadınların eve kapatılıp; ucuz iş gücü yaratmak ya da yeniden üretim ilişkileri içinde ev işlerini yürütmek gibi işlerini; kutsallara bulandırarak sunmaktalar. Burada en önemli unsur dillerinden düşürmedikleri, düşürmedikçe muhalif bakışların bile artık şaşırmadığı “annelik” bir gericileştirme kavramı olarak karşımıza çıkıyor.

Annelik durumu  ve bir  kariyer alanı olarak annelik, bu söylemde AKP düzeni için gerekli bir kavram. Sağlık bakanı ve tek adam olarak cumhurun başı tehlike olarak gördükleri eşitlik/adalet (Sümeyye ERDOĞAN’nın adeleti temel alan ama eşitlik kavramının öznesi olmadığı bir adalet kavramını algılarımıza yerleştirmeye çalışmaktalar. Eşitlik kavramını özellikle dil ve algımızdan çıkararak soyut bir adalet algısı yaratmaya çalışmaya devam edecekler. )talepleriyle ortada duran feminist örgütlere ve kendilerinin yaratmak istedikleri muhafazakar anne düzenine karşı çıkan tüm kadın örgütlerini dillerine dolamaları, düzeninin inşası için engel olarak görmekte. Ayrıca dinsel argümanları ve kutsalları genel kabule açık sakinleştirici olarak dillerine dolamaktalar.

Bizleri annelik ve mutlu olduğumuz yaşamlar arasında sıkıştırmaktalar. Kutsal değilsek; anne olamayız. Bu blogta esterevallinin yazdığı feminizm ve annelik üzerine yazıyı tekrar gözden geçirmekte fayda var.

Biyolojik olarak bebeğin gelişimi bizlerin vücudunda olabildiği, doğum sonrası beslenme kanallarının (bir çeşidi emzirme) bir tanesinin biz de olması ki bu durumu devlet politikası haline getirip doğum biçimine ve beslenme şekline anne/çocuk isteklerini görmezden gelerek; diğer taraftan gizlice mama şirketlerinin pazarını geliştirmelerine katkı sağlayacak politikalarla karşımızdalar. Aynı zamanda doğal süreçlerin bozulmasını sağlayan politikalardan da geri durmamaktalar. Çocuklarımızı nasıl besleyeceğimizden, nasıl ve ne zaman doğuracağımıza kadar bir devlet politikasının belirlediği evlerimiz (üretim çiftliklerimiz) olarak hapishane hayatlarımızın belirleyicisi olmaktalar. Çatlamış meme uçlarımızdan devletin kanlı muhafazakar politikalarının; besleyip büyüteceği belki bir cephede, belki bir asansör kazasında, belki bir maden kazasında ölecek çocukları emzirmemizi empoze ediyorlar. Emzirme, doğum şekli gibi durumların belirleyicisini bilim ve kadının kararından çıkarıp; yarattıkları sistemlerle belirleyen olmaktalar.

Fizyolojik olarak zorunlu olduğum için taşıdığım, bu bebeğin tüm sorumlulukları benim mi? Sorusunu; AKP politikaları toplumun yeniden inşası için “evet” olarak cevaplamakta.
Asıl soruyu; bu politikaların farkında olduğunu iddia eden; muhalif kesimlere sormak gerektiğini düşünüyorum. Sizler; kadın bedeni üzerinden; fıtratımızda olan gerileşmede kendinizi nerede konumlandırıyorsunuz. Bu iktidar ilişkilerinden ne kadar besleniyorsunuz, size bahşedilmiş olan ayrıcalıklarla, her alandaki iktidarınızı ne kadar terk etmeye niyetlisiniz ?

Bu sorulara teorik olarak süslenmiş hatta bunu ayrıcalık olarak ortalıkta konuşan ve bunu “farkındayım” vurgusuyla yüksek sesle dillendiren erkekler; biz böyle değiliz diyerek, kendilerini bu iktidar ilişkilerinden aklamaya çalışmaktalar. Yükseldikleri siyasi basamaklarda çözümleyemedikleri bu çelişkiyi teorize etmekten kendilerini alıkoymaz ve hatta politik masalarda bu eşitlik ilişkisi üzerine ne kadar ileride olduklarını vurgulayıp bunun üzerinden nemalanmayı sürdürmekteler. Yoksa eşitliği devrimden sonra mı yaşamaya niyetlisiniz? Diye sormak isterim.

 "Yaşam ağacı yeşildir." Anne olmayı, bebeğin büyütülmesine ilişkin tüm enstrümanları seçebiliyor olmayı hayal ediyoruz. Seçebilmek için önce durup sonra içine düştüğümüz/düşürüldüğümüz vicdan azaplarından kurtulmamız gerekiyor. Sistem bize mükemmel anne olmayı, önceliklerimizin hatta tek önceliğimizin anne olmak olduğunu pompalayıp duruyor. Ya peki ! kendini bu sisteme muhalif olduğunu söyleyen erkek yoldaşlarımız nerede duruyor ? Erkeklerin burada kendilerini “sonradan öğrenilmiş” babalık rollerine dair duruşları yardımcı/takviyeci olarak karşımızda duruyor. Bu iktidar ilişkileri içinde kendi iktidarlarının getirdiği tüm refahtan yararlanmayı sürdürmekte ve buna babalık demeye devam etmektedirler. Çocuğun büyütülmesi ve gelişimi aşamasında tüm sorumlulukları sen annesin vurgusuyla (doğal olanın bu olduğu iddiası ile) baskıyı sürdürmekteler. İktidarın politikaları karşısında ve erkek egemen sistem içinde yalnızlığımızla seçebileceğimiz kararlar istek ve hayal biçiminde kalmaya devam etmekte.

Şiddet ve iktidar ilişkisi sıkı bir bağ ile toplumu şekillendirme araçlarındandır, iktidar (devlet-erkek-gericileşme-kapitalizm) gibi unsurların inşasını aile kavramını kutsallaştırarak… Tüm ilişkilerde kullanılan dili değiştirip iktidarlarını tüm toplumu yeniden şekillendirmek için şiddet dilini meşrulaştıran, kadını korunması gereken bir çiçek, duygusal varlık ve kutsal anne üçgeninde konumlandırıp temel öznesi iktidarının devamlılığı için kullanılan bir cinsiyet tarifi yaparak 2023’lerin Türkiye’si için “muhafazakar toplumun kurucu unsuru” statüsünden başka bir anlam kazanmamasını istemektedir.

Burada yüksek sesle dillendirdiğimiz “Benim Bedenim, Benim Kararım” la şekillenebilecek bir özel alan kurmaya çalışıyoruz. Anneler olarak sadece anne olmadığımızı kendimize süt sağım makinalarına bağlayarak da tekrar edebiliyoruz. Sesimizi özel alanlarımızdan sokaklara taşıyarak tüm baskı, şiddet ve gericileşme politikalarına sokakları terk etmeyerek refüze etmeye çalışıyoruz. Bedenimiz üzerinden biçimlendirmeye çalışılan topluma, yine bedenimizi özgürleştirerek karşı durmaya çalışıyoruz.
 *********************************************************************************
  (Tam bu yazı kaleme alınırken “NEVİN YILDIRIM” davası (erkek mahkeme-erkek adalet) sonuçlandı. Davaya alınmayan avukatlar ve destek vermek isteyen kadınların duruşma salonuna alınmaması hatta darp edilmeleri; AKP nin yaratmak istediği düzenden bağımsız değerlendirilemez. Nevin Yıldırıma Müebbet verildi ve sebebini birkaç cümle ile Nevin Yıldırım’ın sözleriyle anlatmak mümkün olacak; “yaşadığım hiçbir şeyi gönüllü yaşamadım, ben orada isteyerek gülmedim, Nurettin beni devamlı rahatsız etti, tecavüze uğradım, köylüler onu engellemeyerek bana yapılan şiddete göz yumdular”  Köyümüz/devlütlümüz şiddete göz yumuyor ve şiddete karşı yapabileceğimiz tüm kanalları kapatıyor.  Kurdukları şiddet iktidarının mikro ölçekli örneği sessiz köyde sesini duyurmamış bir kadın bedenini hapsederek İbret-i alem için sesimizi tekrar erkek mahkemeleriyle susturdular/susturduklarını düşünmekteler. Bu çelişki biz sesimizi daha fazla yükselttikçe devam edecek. Cinsiyetçi/gerici/muhafazakar toplum inşasında Nevin olarak var olmaya devam edeceğiz.)

Nevin Yıldırım davası bu nedenle önemlidir; mikro iktidar örneği açısından bu kadar ses getiren ve özellikle beğenilmeyen iktidarlarının inşasına çomak sokan biz feministlerin davaya müdahil olması işi daha da çetin kılmıştır.

Thetis

24 Şubat 2015 Salı

"EN ÇOK MUTSUZ OLDUK" olsun..

Mutlu olmak varken bu dünyada
Geceler geldi dayandı kapımıza
Olduk acımızla sarmaş dolaş
Bekledik düşümüzle koyun koyuna

Mutlu olmak varken bu dünyada
Geceler geldi dayandı kapımıza
Olduk acımızla sarmaş dolaş
Bekledik düşümüzle koyun koyuna




Mutlu olalım dedik yahu..

 

Mutlu olmak için elimizden geleni yaptık.

Mutluluk bize öğretilmiş seylerle olmaya çalıştığımız, yakalamak için peşinden çok koşturduğumuz bir şeydi. Baktık kendiliğinden olmadı, el yordamı ile kendimize uydurmaya çabaladık. Sonuçta mutlu olmak hayatla başetmenin, hayatı alt etmenin, bizi üst etmenin yoluydu. Resmini yapamasak da kitabını yazabililirdik. Sahi, mutluluk neydi? Özlemlerimize eksiksiz ve sürekli kavuşmaktı mutluluk. En azından sözlük böyle söylüyordu.

 

Mutluluk hep bir adım ötemizden gitti.

Biz arkasından onu yakalamak için koştururken, mutluluk bizden 1 ya da 2 adım ötedeydi.

Diyelim bir şeyin olması bizi mutlu edecekti. Biz o şeyi bir zamanlar cok istedik, cok istedik ama olmadı. Olmayınca mutsuz olduk. 

Biz mutsuzca geçirdik onca zamanı. Şimdi,  geriye dönüp bakınca mutsuzluklarımız, mutluluklarımızdan fazlaydı. Mutluluk azdı saçma ve yersiz de olsa mutsuzluklar daha çoktu. Çok şey istemiştik.

 

Oysa bizi mutlu edecek, o olsun dediğimiz şey, nasıl oluyor?, hayatımızın en gereksiz, en anlamsız, en istemediğimiz zamanında bizim oluyordu sıklıkla. Buna Murphy diyebiliriz, talihsizlik diyebiliriz. ne derseniz, diyebiliriz. Nihayetinde bir zamanlar cok arzuladığımız pek çok sey hep zamansız oldu, zamansız gelen mutluluk ise bizi  mutlu etmeye yetmedi. 

 

Mutlulugu yakalayacağız diye gunler geceler boyu kan ter içinde koşturuyorduk. Bizi mutlu edecek sey oldugunda, biz büyümüştük ve kirlenmişti dünya.

 

Mutluluk büyümek gibiydi... Büyüyüp büyük hayaller kurmak gibiydi... Hayaller büyüyüp gerçek olmadıkça, daha cok yer kirleniyordu, çirkinleşiyordu. Bu kısır döngü içinde kalakalıyorduk.

 

 

Büyüdükçe ve ağladıkça daha daha üstümüze geldi hayat. Bu defa hayal bile kurmadık.. böyle kalsın muhafaza edelim dedik. Oradan burdan darbeler aldık. Dik duralım dedik, eğillirsek kalkamazdık. Yanımızdakilere tutunduk artık mutluluk yanımızda kalanlardı, tutunabildiklerimizdi. Hayat durmadan vuruyordu. Mutlu olmak değil, en azından mutsuz olmamak halini aldı nacizane duygularımız.

 

Ve duygularımızı düşününce %90'ı bizi mutsuz ediyordu. Patron kızdı, üzüldük. Yetiştiremedik, yetemedik, kızdık. Bisikletimiz olmadı, üniversite sınavını kazanamadık, ağladık. Sonra, istediğimiz işi yapamadık. Sonra, almak istediklerimizi alamadık. Bunlar daha maddi konulardı.

Döndük içimize baktık.

 

Peki aşk bizi mutlu eder miydi?

Bir ihtiyac mıydı. Sevdiklerimize duydugumuz hisler, bizi mutlu mu yapıyordu, tedirgin mi hissettiryordu?

 

Kendimizden vazgeçip sevdiklerimizin mutluluklarına baktık. Böylece mutlu olmayı umduk bir kere daha, 

Mutluluk bir arayıştır belki de..

Bu sefer başkaları adına beklentiler oluşturuyorduk.

Öğrendik ki mutsuzluk heryerde ve çok kolay başımıza gelebilen bir seydi işte.

Mutlu olmak içinse cok fazla duygunun aynı anda yaşanması gerekiyordu.

Gerekiyordu ve bu gereklilikler sağlanamıyordu..

 

Mutsuzluklarımızı gizlemeyi becerdik. Etraf bizi mutlu sansa diye sosyal mecralara gülen mutlu pozlarımızı ekledik. “Mutluymuşuz gibi yap kanka”…

Sonra, “Nasılsın?” diye sorana, sadece bir kuru “iyiyim” demeyi öğrendik. Daha çok gülümsemeyi öğrendik.

Küçük küçük mutluluklar aradık sonra.. Her fırsatı değerlendirecektik mutluluk için.

Fakat ota boka mutlu olmak hiç de sahici değildi.. "Aaa hava guneşli mutlu olalım." "Aaa minik kedi ne hoş." hoş bir süre idare etti bunlar bizi, kendi küçük dünyalarımızda, kendi küçük mutluluğumuzda kavrulduk durduk...

 

 

İnsan mutsuzluğunu kendinden bile saklayabilir. Birtek ve en cok bedeninden saklayamıyor biliyor musunuz?

 

Mutsuzluk biriktirdikçe hasta oluyor insan. Başındaki, yüzündeki derisi pul pul dökülüyor bazen. Bazen kulağındaki egzama oluyor. Bazen zona, bazen reflu, bazen kanser bile oluyor insan.

Biliyor musunuz o zaman cok hüzünleniyor insan. Kendine, kendi bedenine yetemiyor müdahale edemiyor, saklayamıyor ya bazen insan... 

Hayat öyle çok mutlu olunan bir yer değil.

Yeryüzü aşkın yüzü değil.

 

Yaşıyorsak olur diye …

Esterevalli

23 Şubat 2015 Pazartesi

Bir Kamil Karabahtlı yorumu: Kent sosyolojisi içinde İstanbul’a tutunmak…



1986, 5 çocuk sahibi Karabahtlı ailesinin en büyüğü kız evli, İstanbul’da yaşıyor. İki numara da kız İstanbul’da üniversitede okuyor. 3 numara evin büyük oğlu, 4 numara küçük oğlan Kamil, tekne kazıntısı ise kız 12 yaşında, anneyle baba birlikte memleketteler. Oturdukları evin arsası annesinin babasından miras kalıyor, Kamil’in babası üzerine ev yapalı 3-4 sene oluyor.


Baba, kahvehane esnafı ama iflası çekmiş, enikonu düşünüyor, memlekette bir şey bulamıyor, İstanbul’da çalışmalı, önden ben gideyim, sonra da çocukları aldırtırım diyor ve yollara düşüyor. Baba İstanbul’da bir şirkette şoförlük işi buluyor, yerleşiyor, 1 sene sonra çalıştığı yerde büyük oğlana da iş buluyor, onu da yanına alıyor.

Babayla büyük oğlan birlikte çalışarak 2 sene geçiyor, takvim 1989’u gösteriyor. İstanbul bu geniş aileyi bağrına basmak için hazırlanıyor, Yenibosna’da ev tutuluyor. Bilen bilir, dönemin en ücra semtlerinden biridir ve özellikle Anadoludan gelen hemşehrililer köylerini dernekleştirip Yenibosna’da yaşatır. Karabahtlı kardeşler ve ebeveynleri, İstanbul’da tutunmak için varıyla yoğuyla çalışmaya başlıyor. Anne evde, diğerleri markette, konfeksiyonda, mağazada…

Memlekete dönmemeye 5 yıl sonra kanaat getiriyor Karabahtlılar. Memleketteki evlerini satışa çıkarıyorlar hemen satılıyor. Parayı çarçur etmemek gerek. 1994 yılı baba Karabahtlı ile büyük oğlan taşı toprağı altın bu şehrin bir karışı da bizim olsun diyorlar. Esenyurt’ta arsa bakıyorlar, arsalar pahalı, imarı var mı yok mu ne umurlarında ne de onun peşindeler, tek düşünceleri uygun bir fiyata tapulu bir yerlerinin olması. Büyük oğlanın bir tanıdığı var İmdat. İmdat da karnını İstanbulla doyurmak istiyor, yatırım için ayırdığı üç beş kuruş parası var. Voltran gibi birleştiriyorlar güçlerini. Birleşen gücün karşısında arsalar sıraya dizilir tabiî ki. İmdat parayı veriyor, gerisine karışmıyor. Yan yana iki parsel bulunuyor tarla vasfında, Kamil Karabahtlı adına alınıyor. İmdat’ın tapuda hiçbir kaydı bulunmuyor. Zaten o arsanın onun olduğunu da unutmuş gibi davranıyor yıllar içinde. İmdat’taki güven ilişkisine bak hele…


Gel zaman git zaman herkes kendi hayatını kuruyor, yıllar geçiyor Yenibosna’da yaşayan sadece anne ve baba Karabahtlı kalıyor, Kamil evden ayrı onun haricinde de herkes evli. İmdat ise boşanıyor, tekrar evleniyor. Karısı, İmdat şu arsanın tapusu nerde diyor, İmdat güvendiğini söyleyemiyor. Fakat duramıyor Kamil’i arıyor. 2005 yılı, iki ayrı parselin birine ortak oluyor, yeter ikisine birden ortak olmak çok pahalı diyor İmdat.


Bu arsaya bişeyler yapmak lazım diye arada konuşuyor Karabahtlı aile meclisi. Bu arada imar planı yapılıyor, 480 metrekarelik yerlerine 3 kat toplam 9 daire konut yapalım size de 2 daire verelim diyor dönemin müteahhitleri. Karabahtlılar bunu az buldukları için gündeme bile almıyorlar konuyu tartışmayı.


Sonrasında 40 metrekarelik bir alanın üçüncü bir kişiye ortak edildiğini öğreniyorlar belediyeden. Nasıl olur filan derken, teknik bir mesele oluyor gerçekten… Kim olduğunu öğrenmeye çalışıyorlar ama belediyede kayıt yok tapuyla birlikte Tapu Müdürlüğü’nden öğrenebiliyorlar ancak üçüncü ortağın ismini “Salih Demir”. Sarı çizmeli Salih Demir’i nerden bulacaklarını bilemiyorlar. Bağzı Laz müteahhitlerin “ağbi binayı yapalım, bahçedeki 40 metrekareyi de aha burası senin yerin diye gösteririz üçüncü ortağa” dediklerine emin olun…


Salih Demir’i Tapu Müdürlüğü’ne sorar Kamil, üçüncü ortağın bilgilerini birinci ortağa vermez “özel bilgi” diye. Tapu müdürüne gider yok nafile öğrenemiyor. Belediyeye gider, imar müdürlüğü, emlak müdürlüğü başkan yardımcısı bunları ve yollarını birkaç kere aşındırır. Yok, hiçbir şekilde ulaşamıyorlar. Şu adrese dayalı nüfus kayıt sistemini bilirsiniz bir şekilde ona ulaşıyorlar, 3-4 tane Salih Demir bulunuyor, ama araştıra araştıra teke indiriliyor. Çanakkale’de yaşayan bir Salih Demir bulunuyor. Kamil mektup yazıyor, 1 hafta sonra telefonu çalıyor, arayan kişi, Salih Demir’in oğluyum, belediyede çalışıyorum, babam 90lı yıllarda Esenyurt’ta çalışmıştı, fakat öyle bir arsa alıp almadığını bilmiyorum diyor. 3 gün sonra Salih Demir ve oğlu İstanbul’a geliyorlar, biz buradayız diye arıyorlar, gelin 40 metrekareyi satalım. Kamil, tapunuz var mı diyor, yok diyorlar, tapuya gidelim alalım deseler de o gün alamıyorlar tapuyu. Kamil’e yarın tekrar gideceğiz bugün bulamadılar, yarın verebileceklerini söylüyor tapu müdürlüğü diyorlar. Bu konuşma, Kamil’in Salih Demir ve oğluyla yaptığı son konuşma oluyor.


Bu mevzunun üstüne Kamil, kaymakama gider, ayrıntılı bir dilekçe yazmasını ister kaymakam. 15-20 gün geçer, Kaymakamlıktan bir cevap gelir, cevapta Salih Demir adına o zamanlarda bu işi takip eden vekaleten biri olduğu yazılıdır. Vekil kişinin telefonunu bulmak için Kamille abisi 3 tane cep telefonu şirketi var nasıl olsa bunların her birine soralım diye düşünürler, 10-15 kişi bulurlar, paylaşıp ararlar. Sefaköy’de bir inşaat şirketinde ofisboyluk yapan birini bulurlar, telefondaki kişi mevzunun üstünden 20 sene geçtiğini, o zaman Salih Demir adına Esenyurtta bir arsa almış olabileceğini söyler. Kamille abisi, Sefaköydeki şirketi araştırırlar, bakarlar ki hala duruyor, atlayıp giderler. Şirket yetkilileri -ki müteahhitlerdir aynı zamanda- Salih Demir’i tanıdıklarını, şu anda burda yaşamadığını ve 40 metrekarenin ona ait olduğunu doğrularlar. Kamil, biz bu 40 metrekareyi satın almak istiyoruz ama şimdi paramız yok, der. Şirket, fiyat çıkarır 30.000 TL ister, tamam bir düşünecez deyip çıkarlar.


2009’da Esenyurt halkı 1 kat daha çıkmıştır demir filizlerinde ve yerel seçimler Esenyurt’u bir kat daha yükseltmiştir. Laz olan ve olmayan bütün müteahhitler Karabahtlıların peşindedir. Taner, inşaat mühendisidir ve bina yapıp satmaktadır. Kamil’i daha önceleri birkaç kere aramıştır fakat bir uzlaşma sağlayamamışlardır. 2009’daki plan değişiklikleri sonucu 1 kat daha çıkacak olan Karabahtlılar Tanerle görüşürler ve 40 metrekare işini çözmesi için Sefaköy’deki inşaat şirketine gönderirler. Taner, Kamili arar, ben gelene kadar 40.000 TL olmuş Kamil abi fiyat der. Kamil, müteahhit olduğunu mu söyledin yoksa diye sorar. Taner, ben söylemedim onlar anladı der…

Karabahtlı ailesi ve İmdat, arsalarının üzerine yükselecek olan 5 katlı 15 dairelik binanın 4 dairesine sahip olabilecekleri için çok mutludurlar, sözleşme imzalanır, 2 daire Karabahtlıların olur, 2 daire İmdat’ın. Bina yapılır, kat irtifakı kurulurken Kamil abisine tapuda ortak istemiyoruz der, İmdatla Karabahtlıların ortaklığı kazasız belasız burada biter.

Emlakçı arar, evin birisine müşteri var, rakam konuşuldu anlaşıldı, hangi gün gelirsin Kamil abi der; sözleşirler, Kamil büyük yeğenini de yanına alır sabahın köründe Esenyurt’a varır. Şöyle bir gezelim, evlere bakalım daha bekleyeceğiz derler, bir de ne görsünler, satacaklarını düşündükleri dairede oturan var, perdeler çekilmiş, kombi takılmış, balkon kombiye göre restore edilmiş. Emlakçıya geri döner Kamil ve yeğeni. Emlakçı, he yaa abi, müşteri kamyonu getirdi taşındı, biz de ilk defa böyle birşey gördük der. Kamil, soluğu evde alır, kapıyı şaşkınlık içinde çalar. 60 yaşlarında bir adam açar.

-Kamil: adın ne amca, ben bu evin sahibiyim, adım Kamil.


-Amca: Feyzullah…


-Kamil:Ya arkadaş ben daha seninle hiçbir konuşma yapmamışım, kaparo almamışım, sen ne hakla gelip taşınırsın, şimdi seni polise anlatsam zabtı tutturur, eşyalarını toplamak zorunda kalırsın, offff…


-Feyzullah:Ya sen taşınma desen bile ben eşyaları kapıya dizecektim, bak, ben oturduğum yerde kiracıydım ev sahibim öldü, karısı benim oturduğum yere, oğlu gelecek diye beni kapı dışarı etti, seninle anlaşsak da anlaşamasak da ben çoluk çocuk kapıda kalmıştım.


Kamil, yüzünde acı bir tebessüm, hadi o zaman konuşalım der… Önce, bankaya giderler, sonra da tapuya. Tapuda, alım-satım işlemi sırasında Kamil’in evli olduğu kayıtlarda olmasına rağmen, karısının imzası istenmez. Kamil, itiraz etmez…

İkinci ev de geçenlerde satıldı. Bugün Karabahtlıların artık tek istedikleri hala Yenibosna’da oturan anne ve babalarının başlarını sokabilecekleri bir evleri olması. Anne 69, baba 75 yaşında. Çocuklarına “biz bu oturduğumuz evi alsak” derler. Çocuklar biraz mırın kırın yapsa da ikna olurlar ve ev sahibiyle görüşürler. Ev sahibi de dünden razı, evi satmak istemektedir.

Kamil, büyük bir teknolojik hizmet olan e-imar uygulamasını açar, adresi girer. İmar durumuna bakar, oturdukları ev, köşe dairedir fakat binanın üzerinden kalın siyah bir çizgi geçmektedir. Bir terslik olduğunu anlar. Hemen Bahçelievler Belediyesini arar, oradaki planlama birimine ulaşır. Uzman kişi, binanın bir kısmının zaten yolda kaldığını, bina yıkıldığında bir daha aynısının yapılamayacağını, çünkü binanın zaten kendi arsa sınırı dışında yapılarak yolu işgal ettiğini, dolayısıyla bu evi almalarını hiç ama hiç önermediğini söyler ve kapatır.


Kamil, iki dakika sessiz kalır
Hayattan öğrendiğim şey,
Hiçbir şey öğrenmediğimdir,
Ev sahibi ya tutarsa diye,
Evinin halini bile bile
Giydiriyo bize…

İpek Güvercin

13 Şubat 2015 Cuma

Fakat Azize, bu nasıl bir ?…....

Bu öyküdeki kişiler ve olaylar
maalesef gerçektir…

Azize, 45’li yaşlardadır ve bundan 25 yıl önce güzide üniversitelerden birinden mühendis olarak mezun olmuştur. Kendisini elektrik dağıtımı kurumlarının birinde işçi kadrosunda mühendis olarak çalışırken bulmuştur. Bu idarenin özelleştirilmesi sonucu son zamanların şaşaalı bakanlıklarından birisine atanan, mühendis olup da düz memur kadrosunda çalıştırılan 657’ye tabii tek mağdur kişidir. Hatta mühendis olarak göreve giden ve en düşük ücreti alan da tek kişidir. Uzun süre boyunca Azize’nin bu yaşadıklarının nedenini anlamaya ve yetkili birilerinin bana anlatmasını bekleyip yeniden anlamaya çalıştım ta ki unvan değişikliği diye bir sınavın açılacağını Azize’den duyana dek…

Unvan değişikliği sınavı mı?
Azize, mühendis kadrosunda çalışmak için açılacak olan sınava girecek ve bir zahmet kazanırsa mühendis olarak çalışıp mühendis maaşı alabilecek. Evet bakanlık bu durumu çözmek için yepyeni bir pencere açıyordu Azize’ye. Öyle bir pencere ki; Azize’nin 25 sene önce öğrendiklerini tek tek hatırlamasını, bunlara yeniden çalışmasını, akışkanların mekaniğini, termodinamiği hatırlayıp okuldan mezun olduktan sonra bir daha hiç kullanmadığı birsürü fiziksel ve kimyasal kavramı baştan hatmetmesini, türev, diferansiyel integral içeren problemleri çözümlemesini ve sınavda hiç heyecan yapmaması için yanında okunmuş pirinç bulundurmasını salık veriyordu.

Sınav olup bitti sonuçlar henüz belli değil. Eğer sınavı kazanırsa (son kez olduğunu asla bilemeyeceğimiz) bir kere daha bu ülke Azize’yi mühendis ilan edecek. Fakat sınavı kazanamazsa yeni Türkiye’nin ortancasının geliri ne kullandığı arabanın yakıtına ne oturduğu evin kredi taksidine ne de oturduğu sitenin aidatına yetişecek! Üstüne bir de eşitleriyle eşitsiz bir ilişkisi olacak, oh yeaaahh big boss…

İntibak meselesi
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre memur olmadan önce eğer işçi olarak çalışmışsan çalıştığın süreler göz önünde bulundurulur, yılların birleştirilmesi yapılır ve memuriyetinle ilgili özlük haklarını olumlu yönde değiştirir. Normali budur, buna da intibak denir, kanunun da bir maddesinde yazar nasıl olacağı…

Telekulak/kulaktan kulağa
Azize: Alooooooo
Şeracettin: İyi günler Azize Hanım, Bakanlıktaki personel işleri biriminden arıyorum, intibak işinizin yapılması için Sosyal Güvenlik Kurumu Genel Merkeze yazı yazdık ancak sürecin hızlanması için sizin SGK’yı aramanız gerekiyor, yoksa çok uzar, der ve kapatır.

Azize, SGK’yı arar, zor da olsa ilgili birisini bulur ve ona derdini anlatır, ancak telefonu açan beyefendi, Azize’nin daha önce bağlı olduğu ilçe müdürlüğünü araması gerektiğini, çünkü oraya yazı yazdıklarını söyler, telefon numarasını verir ilçe müdürlüğünün ve görüşme sonlanır.

Bu sefer, ilçe müdürlüğünü arar, ilgili hanımefendiyi bulur ve yazının ne durumda olduğunu sorar, karşıdaki gerekli bilgileri almak için Azize’nin doğduğu şehrin İl Müdürlüğü’ne yazı yazdıklarını ve bilgi almak için orayı araması gerektiğini, hatta hızlandırmasının iyi olacağını söyleyip telefonu kapatır.

Azize çaresiz, doğduğu şehrin SGK İl Müdürlüğü’nü arar, santralden Murteza Bey’i bağlarlar, evet yazı geldi, henüz işlem yapmadık, şimdi bizim bunu arşivden çıkartmamız lazım der ve öğlenden sonra arayın Azize Hanım deyip görüşmeyi bitirirler. Azize 2 gün de benden olsun der ve arar tekrar, Murteza Bey her zamanki gibi yerindedir, yerinde olan bir şey daha vardır; Azize’nin dosyası halen arşivdedir. Azize bir hafta sonra bir daha arar ve yine bir değişiklik yoktur, İl Müdürlüğü’nün işi çoktur, cumhurların, bakanların ve naçizane sülalelerinin arşivlerinden sıra gelmemektedir belli ki…

Azize artık pes eder, bir daha arayıp sormaz ta ki unvan değişikliği sınavından birkaç gün öncesine kadar… Boşa harcayacak bir dakikası bile yoktur, Azize ders çalışmaktadır ki telefonu titrete titrete çalar. Telefondaki Şeracettin Beydir ve sesi oldukça tedirgin edicidir, intibak işinin yapılmazsa unvan değişikliği sınavına giremeyeceğini söyler.

Sona doğru
SGK İl Müdürlüğü’nden başlayarak hepsini tek tek arayıp durumun aciliyetini dili döndüğünce anlatmaya çalışır Azize, ancak nafiledir, kimse ona bu “torpili” yapmak istememektedir ama bu sınava girmesini hiçbirşeyin engellemesine izin vermeyecektir. Önce il müdürüyle görüşür, daha sonra sırasıyla diğer kurumların müdürleriyle görüşür ve 2 ayda çözülemeyen mesele 2 günde çözülür… Çözülür çözülmesine, sınava da girer ancak 2 gün önce Şeracettin Bey bir daha arar ve intibakla ilgili yazıların asıllarının gelmediğini, asılları gelmezse işlem yapılamayacağını söyler, Azize yutkunur, hiçbirşey diyemez...

Sonra birkaç soru cevaplanmak üzere yollara düşer, dağları tepeleri aşar, okyanusları geçer, avcıları atlatır, Azize’nin karşısına çıkar…

Akranları emeklilik hesapları yapadursun, Azize mühendisliğe layık görülecek midir?

O sarı sendikaya arkadaş hatırı için üye olduğunu söylerken sınavda hatır-gönül işinin faydası olmuş mudur?

Senin hayatın berbat olmuş mudur? Bence olmuştur ama hafsalam almıyor karşılığında nasıl bu kadar itaatkar olunur?

SUSMA! SUSTUKÇA SIRA SENDEN BAŞKASINA GEÇMEYECEK AH AZİZE!

İpek Güvercin